Anne-babalara karne uyarısı

Ulusal Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullardaki 20 milyonu aşkın öğrenci, bugün karnelerini alarak 16 günlük yarıyıl tatiline giriyor… Uzmanlar karne gününe ait ebeveynlere ihtar ve tavsiyelerde bulundu. Çocuğun öbür bir öğrenciyle kıyaslanmaması, ödüllendirici ve cezalandırıcı davranışlardan uzak durulması gerektiğine işaret edildi.

Okullarda 2023-2024 eğitim yılının birinci devrinin sonuna gelindi. Bugün milyonlarca öğrenci karnelerine kavuşuyor. Bu süreç birtakım öğrenciler için daha müspet hislere yol açabiliyorken kimileri için dert durumu yaratabiliyor. Ebeveynlerin çocuklarının karnelerine eleştirel bakış açısıyla yaklaşmaması gerektiğini tabir eden bir vakıf üniversitesinden Dr. Öğretim Üyesi Meryem Demir Güdül, sömestir tatilinin nasıl planlanması gerektiği konusunda velilere tavsiyelerde bulundu.

Meryem Demir Güdül

KARNE YÜZDE 100 GÖSTERGE DEĞİL

Güdül, karnenin öğrencilerin bir devir boyunca sergilemiş oldukları akademik performansın bir göstergesi olduğunu belirterek “Karne, öğrencinin büsbütün yetenekleri ya da sahip olduğu çalışma alışkanlıklarının yüzde 100 göstergesi olamaz. Ebeveynlere de bu perspektiften bakmalarını tavsiye ediyorum. Bunu, öğrencinin muvaffakiyet ya da başarısızlığının bir işareti üzere algılamak eksik olabilir” dedi.

ÇOCUKLA BİRLİKTE KEŞFETMELİ

Güdül, tavsiyelerini şöyle sürdürdü:

– Bence buradaki en kıymetli sıkıntı öğrencinin nasıl bir gelişim gösterdiği, kendi içerisindeki gelişimi ve birebir vakitte neye gereksinim duyduğunu keşfetmek. Yani ebeveynler kıymetlendirici eleştirel bir gözden fazla çocukla birlikte keşfetmeli, çocuğu ve onun akademik ömrünü birlikte anlamalı.

İzmir: Balçova ilçesindeki Asil Ender İlkokulu’nda birinci sınıfta okuyan öğrenciler karnelerini aldı.

KIYAS YAPMAK OLUMSUZ

Ebeveynlerin çocuklarını bir öteki çocukla kıyaslamaması gerektiğini belirten Güdül, şunları söyledi:

– Ebeveynlerin çocuklarını öbür çocuklarla kıyaslamaları ya da karne sonuçlarına nazaran onlara yönelik cezalandırıcı hatta ödüllendirici davranışları ne yazık ki çocuklar üzerinde olumsuz tesirler gösteriyor. Zira başkalarıyla kıyasladığımız vakit muvaffakiyet denetim edilemez bir hale dönüşüyor. Denetim edemediğiniz bir şey üzerine çalışmakta çok manalı değil.

– O yüzden ebeveynler, çocukların kendi muvaffakiyetleri içerisinde ve kendi gelişimleri üzerine odaklanmalı. Bu türlü olduğu vakit çocuklar daha az telaş yaşayıp süreçle ilgili daha fazla denetim hissine sahip oldukları için çalışma motivasyonları artabilir.

ÇOCUĞA OLUMLU GERİ BİLDİRİMLER VERMELİ

Çocuklara ödül vermenin çok gerçek bir yaklaşım olmadığını tabir eden Güdül, kelamlarına şöyle devam etti:

– Birtakım ebeveynler bu karne sürecine bağlı olarak çocuklarını ödüllere boğabiliyor. Ne yazık ki çocukların başarılarına yönelik ödüllendirmelerde istediğimiz başarıyı ya da istediğimiz davranışın kalıcılığını yakalayamayabiliriz. Zira ödül vermek çocukların aslında doğal olarak yaptığı bir şeyi dıştan denetim etmek manasına gelir ve mükafatlar daima sürdürülemez. Mükafatların her vakit çocuk için birebir bedeli taşıması mümkün olmayabilir. Ebeveynler çocuğun performansına ait olumlu geri bildirimler vermeye ihtimam göstermeli.

Kırklareli Atatürk İlkokulu’nda da öğrenciler karne heyecanı yaşadı.

– Buradaki anahtar nokta davranışlara ilişkindir, kişiliğine ait değil. Mesela çok uyanıksın üzere geri bildirim çocuğun denetim edemeyeceği bir şey üzerine geri bildirimdir ve çocukta başarısız olduğunda zeki değilim üzere bir algı yaratabilir. Bu da ne yazık ki çocukların daha çok korku yaşamasına ve çalışmaktan uzaklaşmasına yol açabilir. O yüzden gereğince uğraş harcadın, bu periyot çalışmakta çok ısrarcı oldun, zorlansan bile çalışmayı sürdürdün üzere davranışlarına yönelik geri bildirimler yapılmalı.

– Buna bağlı olarak da elbette ki ödüllendirme süreci olabilir. Bunu kendisinin istediği bir süreçte ve davranışıyla ilişkilendirmeden yaşadığı sıkıntı devrin sonunda keyifli bir orta tatili üzere düşünmek fonksiyonel olacaktır. Bu ortada cezalandırmak hiç düzgün bir usul değil, çocuklarımıza ceza vermek onların bize daha çok öfkelenmesine ve sürece ait olumsuz bir tavır geliştirmesine yol açabilir. Bu nedenle çocuklar okuldan uzaklaşabilir diye konuştu.

KESİNLİKLE CEZALANDIRICI-YARGILAYICI OLMAYIN

Bazı öğrencilerin özel öğrenme zahmetleri olduğunu söyleyen Güdül, ailelere dönük ihtarlarını sürdürdü:

– Kimi öğrenciler ne kadar odaklansa da öğrenmeyle ilgili yaşadıkları zorluklar üzere faktörlere bağlı olarak başarısızlıkları olabiliyor. İşte burada ebeveynler eleştirel tavırdan çok keşfedici bir tavır içerişinde olup çocuğun yaşadığı başarısızlığın kaynaklarını birlikte keşfetmeli. Şayet burada ruhsal süreçler yani telaş, dikkat dağınıklığı, öğrenme zahmeti üzere durumlar kelam mevzusuysa bunlarla ilgili de yardım almaları çocuğun akademik muvaffakiyetini artırmada hayli tesirli bir prosedür olabilir.

– Velilerin katiyen yapmaması gereken şey cezalandırıcı yargılayıcı bir tavırdır. Tıpkı vakitte hiç önemsememek, boş vermek ya da başarısızlıkları görmezden gelmekte bir o kadar makûs. Burada yapılması gereken şey buna gereğince ehemmiyet vermek, bunun kıymetli bir gösterge olduğu, başarılı durumların takdire açık başarısız durumların ise gözden geçirilip birlikte çözülecek meseleler olarak kıymetlendirilmesi en ülkü tahlil olabilir.

Karabük: Şehit Mehmet Dinçel İlkokulu’nda okuyan öğrenciler karnelerini aldı.

ARA TATİL İÇİN BİRLİKTE GAYE BELİRLENEBİLİR

Özel ihtiyaçlı çocukların kendi içerisinde kıymetlendirilmesi gerektiğini bildiren Güdül, orta dnem içinse şu tavsiyeleri sıraladı:

– Orta devirde büsbütün derse odaklanmak ya da büsbütün tatil üzere iki uçlu seçenekten ortalarda olmayı daha çok öneriyorum. Burada yapılacak şey şu; karnenin sonucuna bağlı olarak çocuğun muhtaçlıkları üzerine konuştuktan sonra çocukla birlikte orta tatil için bir amaç belirlenebilir. Bu orta tatilde çocuk neleri yapmak istiyor, ebeveyninden ne bekliyor? Bunlar konuşulmalı. Kesinlikle tembel gün diye tanımlayabileceğimiz, çocuğun hiçbir şey yapmadığı, büsbütün özgürce oyunlar oynadığı bir gün sağlanması çok değerli.

– Bunun dışında çocuğun gereksinimlerine bağlı olarak bir plan ve program çerçevesinde ebeveynin de beklentisine uygun formda bir planlama yapabilirler. Çocuklarımızı konutta ders çalışmaya zorladığımız vakit muhtemelen ekrana yöneltmiş olacağız. Onun yerine ders çalışmanın, cümbüşün ve toplumsallığın yer aldığı bir program çok daha fonksiyonel olur.

BİRDE BUNLARA BAKIN