Mars'a gitmeden kirletmeyi başardık... Çöpler birikti

Mars’a gitmeden kirletmeyi başardık… Çöpler birikti

Mars’a hiç ayak basmamış olmamıza karşın onu da çöp yığınına çevirmeyi başardık. Uzay araçlarından kalan enkazlar, ekipmanlar… Kızıl Gezegen çoktan kirlenmeye başladı.

Bilim dünyası, insanlık için yeni bir “Dünya” arayışına girdiğinden beri en beğenilen gezegenlerden biri Mars oldu. Global ısınma, doğal afetler, etraf kirliliği, uzaylı istilası, savaşar derken Kızıl Gezegen, gelecekte insan kolonilerini ağırlayabilir mi diye düşünülüyor, lakin çoktan şimdi ayak basmayı başaramadığımız Mars’ı bile kirletmeyi başardık.

West Virginia Üniversitesi’nde havacılık ve uzay mühendisliği alanında profesör olan Davet Kılıç, Mars’ta halihazırda şaşırtan bir formda yaklaşık 7 bin kiloluk insan çöpü bulunduğunu varsayım ediyor.

Kılıç’ın belirttiği bu yüzlerce kiloluk çöpün ise Mars’ı amaç alan bilimsel çalışmalardan kaynaklandığı düşünülüyor. Örneğin; Mayıs 1971’de zarurî iniş sırasında Mars yüzeyine dokunan birinci insan üretimi obje olan Rusya’nın Mars 2 iniş aracı yer alıyor.

Ayrıca Aralık 2003’te Kızıl Gezegen’e inen lakin daha sonra kaybolan İngiliz uzay aracı Beagle 2 de var. Bu iki araca 18 Ocak’ta kanatlarından birini parçaladıktan sonra artık uçamayan NASA’nın ‘Ingenuity’ helikopteri de katıldı.

ÇÖPLÜK HALİNE GELDİ

Elbette tüm bu uzay araçları, 140 milyon mil ötedeki bir gezegene ulaşma üzere fevkalâde bir muvaffakiyet gösterdi ve birçoğu, yere indikten sonra kayda bedel bilimsel deneyler gerçekleştirse de Mars’ta çalışmayı bıraktıktan sonra orada kalmaya devam ediyorlar ve Mars’ı bir cins çöplük haline getiriyorlar.

Warwick Üniversitesi’nden uzay enkazı araştırmacısı Dr. James Blake, gelecekteki Mars misyonlarının sürdürülebilirliğin göz önünde bulundurularak tasarlanması gerektiğini söyledi. Blake’in bahsettiği Mars’a indiğinde bileşenlerini atmayan yahut misyonu sona erdiğinde Dünya’ya geri dönebilen uzay aracı dizaynları olabilir.

Dr Blake kelamlarına şu formda devam etti: “Uzay misyonlarında enkaz bırakmak son derece yaygın. Mevcut teknolojiyle, bilimsel keşifler ile misyonların bu uzak dünyaların doğal ortamı üzerindeki tesiri ortasında hâlâ kurulması gereken şanssız bir istikrar var.”

Ayrıca Dr Blake, gelecekte Mars’a yapılacak beşerli misyonlarda daha evvelki enkazları bulmanın da güç olbileceğine dikkat çekiyor: “İnsanlar Mars’a göç ederse, enkaz toza gömülmüş olacak. Gelecekteki kolonilerin, tıpkı arkeologların Dünya’da yaptığı üzere, tarihi eser olarak bu kalıntıları aramaları beklenen. Fakat bu noktaya geldiğimizde muhtemelen gezegeni öbür biçimlerde de mahvedeceğiz!”

ARKEOLOJİK ÇALIŞMA KONUSU OLACAKLAR

Avustralya’daki Flinders Üniversitesi’nden uzay arkeoloğu Profesör Alice Gorman, kullanılmayan iniş araçlarının insanın Mars’la etkileşiminin arkeolojik bir kaydı olduğunu söyledi: “Bize Mars’ın yeni imgelerini gösteren küçük helikopter pek çok insanı büyülediği için, bunun birebir vakitte muazzam bir toplumsal ehemmiyeti de var.”

NASA’nın Mars Polar Lander’ı Aralık 1999’da gezegenin güney kutbuna iniş yapmaya çalışırken düşmüştü. İtalya’nın Schiaparelli iniş aracı Ekim 2016’da Mars yüzeyine saatte 300 kilometre süratle düştü. Britanya’nın Beagle 2 iniş aracının 2003 Noel Günü’nde Mars’a inmesi planlanıyordu, lakin araçla olan bağlantı ne yazık ki kesildi.

Mars’a başarılı bir formda inen ve misyonunu tamamlamayı başaran başka uzay araçları da artlarında enkaz bıraktı. NASA’nın 2004’ten 2018’in ortalarına kadar faal olan Opportunity gezgini, Kızıl Gezegen’i geçerken iz bıraktı.

BİRDE BUNLARA BAKIN