Aydın‘ın Karacasu ilçesinde 27 yıldır demircilik yapan Ali Duran, son yıllarda vatandaşların ellerindeki eserleri tamirat ettirmeye yöneldiklerini lisana getirdi. Duran, “Bazı durumlarda yenisini kıymetli geldiği vakit vatandaş tamirata yöneliyor. Maliyetler artınca tamirata beşerler biraz daha yöneldi. 2-3 yıldır bilhassa arttı tamirat fikri. Vaktinde bizden satın almışlar. Kullana kullana yüzü bitmiş, yenisi kıymetli gelince tamiratını yaptığımız için yeni üzere oluyor aslında. Vatandaş yarıya yarıya maliyetten kurtulmuş oluyor” dedi.

Aydın’ın Karacasu ilçesinde 27 yıldır demircilik yapan Ali Duran, son yıllarda vatandaşların ellerindeki eserleri tamirat ettirmeye yöneldiklerini lisana getirdi. Karacasu’nun sembol mesleklerinden demircilikte pek çok alanda kullanılabilecek eser yaparak geçimlerini sağlayan ustalardan biri olan Duran şunları söyledi:

“HER TÜRLÜ ESERİ YAPIYORUZ”

“Toptan isterlerse siparişlere nazaran yapıyoruz. Kendim köylere de gidiyorum. Hırdavat üzerine az çok çeşidimiz var. Onunla birlikte tamirat isteyenlerin eserlerini alıyoruz. Hem yeni eserler yapıyoruz hem de vatandaşın kullandığı eserlerin tamiratını yaparak onların işini görüyoruz. Tahra, balta, çapa üzere eserlerin tamiratını yapıyoruz. Şekillenme gereksinimi oluyor, bu işleri yapıyoruz. Bazen müşteri yenisini tercih ediyor, o siparişleri alıyoruz. Keskin aletler kendi imalatım. Saban demiri üzere ve zirai aletler üzere şeyler de yapıyoruz. Kültürdür, demirdir hepsini yapıyoruz. Özel istekler olursa elimizden gelen her şeyi vatandaşın talebine nazaran yapıyoruz.”

“İNSANLARI ŞAD ETMEYE ÇALIŞIYORUZ, 30-40 ÇEŞİT ESER ÜRETİLİYOR”

Son yıllarda tamirata ilginin arttığını söz eden Duran, “Bazı durumlarda yenisini kıymetli geldiği vakit vatandaş tamirata yöneliyor. Maliyetler artınca tamirata beşerler biraz daha yöneldi. 2-3 yıldır bilhassa arttı tamirat niyeti. Vaktinde bizden satın almışlar. Kullana kullana yüzü bitmiş, yenisi değerli gelince tamiratını yaptığımız için yeni üzere oluyor aslında. Vatandaş yarıya yarıya maliyetten kurtulmuş oluyor. Tamirattan da daha mutlu kalıyor beşerler. Bir çapanın yenisi 450-500 lira mesela. Eski eseri 200 liraya çelikliyoruz. Yeni üzere de oluyor. İktisattan ötürü tamirata yönelme biraz daha arttı. Değerli olan vatandaşın tamirattan mutlu kalması. Mutlu kalmazsa yenisini tekrar alıyor. Lakin malı kaliteli yaptıktan sonra meşakkat olmuyor. Elimizden geldiği kadar da kaliteli yapmaya çalışıyoruz. Beşerler da mutlu kalıyor” diye konuştu.

Yaptığı çeşitler hakkında bilgi veren Duran, “Soyma nacağı, odun nacağı, yörelere nazaran değişen balta çeşitleri, tahra, tırpan, orak, ot orağı, el keskisi, çapa çeşitleri, çatallı çapa üzere çeşit çok. Talebe nazaran yapıyoruz. 30-40 çeşit eser yapıyoruz. Tabi bu işin bir sonu yok. Vatandaş bize bir örneğini gösterdikten sonra her eseri yapabiliyoruz” dedi.

“VATANDAŞ ARTIK DÜŞÜNEREK ALIYOR”

Duran şunları söyledi:

“18 köye gidiyorum. İşçiliğimizi beğeniyorlar. Ali yaptıysa ıstırap olmaz diyorlar. Gözü kapalı bize malını veriyor. Her köyden birer ikişer tamirat aldıktan sonra çıkarıyoruz masrafımızı. Ancak bundan sonra akaryakıt çok değerli. Köyleri dolaşmayacak düzeye geliyoruz. Vatandaş artık eskisine nazaran baktığımızda bir şey çok aşırı ihtiyaçsa alıyor bir şeyi. Evvelce konutumda şu bulunsun, bu bulunsun diye alıyordu. Çok çok muhtaçlık olmazsa adam almıyor. Artık elindeki çapayı son haddine kadar kullanıyor. Evvelden bir tane daha bulunsun diye alırdı. Artık işte eskiyi vereyim, 50-100 lirada cebimde kalacak, karım olsun diyor.

“ARTIK TOPTANCILAR PEŞİN PARA İLE ÇALIŞIYOR “

Kendimizden örnek verelim. Evvelce 3 bin liralık eser alıyorduk. Artık o 3 bin lira oldu 30 bin lira. Alırken de satarken de dert. Evvelce veresiye verebiliyorduk. Zati çok az bir karla satıyorsun. Bir artırım geliyor bizim karı da götürüyor. Örnek veriyorum; 15 lira karla satıyorsun. Bir anda 29 lira artırım geliyor. Kar kalmıyor. Bu türlü zorluklar var yani. Veresiye vermemem dediğin vakit da olmuyor. Evvelce toptancılar bile al götür bu malı sat, ondan sonra öde diyordu. Artık kardeşim ya çek olacak ya senet olacak ya peşin olacak. Senet bile kabul etmiyorlar artık. Bu türlü bir duruma geldi yani. Yaptığın eser para kazanmıyor mesela farklı farklı eserler yapmaya gidiyorsun. Bu sefer boşuna çalışacaksın. Masrafın çıkmıyor. 3 tane çocuk var okuyor hepsi de. Masrafın içinden çıkamıyorsun. Bu sefer farklı farklı eserlere yöneliyorsun.

“KÖMÜR DE, DEMİR DE ÇOK ZAMLANDI”

Ham unsur almak da problem. Ham unsur de çok kıymetli. Kömürümüz olsun demirimiz olsun hepsi çok kıymetli. Son 3 yılda her şey 6-7’ye katladı. Evvelce 15 liraya otomobil alıyordun. Artık oldu 300 bin lira. Evvelce kömürü uygun alırdık. 1-2 liraya alırdık. Artık oldu kömür 10 lira. Evvelce tonlarca indiriyorduk. Kamyonu bölüşüyorduk. Artık 500 kilo, 1 ton lakin alabiliyoruz. Artık bir ton güç alıyoruz. Yalnızca kömür 10 bin lira tutuyor. Demiri haydi yakından bulabiliyoruz. Kömür Zonguldak’tan geliyor. Az bir kömür için buraya kömür getirmez kimse. Allah’tan birkaç esnaf ortak alıyoruz. O sayede kömür geliyor. Demirde de yüzde 50-60 artış var. Evvelce hurdaya çok demir çıkardı. Biz onu uygun fiyata alır kullanırdık. Artık teknoloji gelişti. Hurdadan aldığımız malzemeyi lazer kestiği için bize de maliyetli geliyor. Bize de 30-35 lira fiyat çekiyorlar. Öncede yerine nazaran 5-6 liraya demir alıyorduk. Evvelden hurdaya atılıyordu. Artık lazer kestiği için. Hurdadan bile gereksinime nazaran kesim yapılıyor. Bu da hurda atık eser kavramını ortadan kaldırıyor. Hurda da kıymetlenmiş oluyor. İstediği üzere kesim yapabildiği için hurda fiyatına vermek istemiyor.”