Sarsıntı bölgesiyle ilgili çarpıcı rapor

Hatay Depremzede Derneği, 6 Şubat’ta yaşanan sarsıntıların birinci yılında bölgedeki meselelere dikkat çeken bir rapor yayınladı.

Hatay Depremzede Derneği, 6 Şubat’taki Kahramanmaraş zelzelelerinin üzerinden geçen 1 yılın akabinde Hatay’a ait yaşanılanlara dair bir rapor hazırladı. Hataylı depremzedeler, bölgenin problemlerine ve gereksinimlerine dair hazırlanan raporu kamuoyuyla paylaştı.

Raporda dikkat çekilen problemler ve tahlillerine ait sunulan teklifler şöyle:

*Resmi sayılara nazaran 50 bini aşkın insanımız hayatını kaybetti. Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 24 Şubat 2023 tarihli raporuna nazaran, sarsıntının yaşandığı bölgedeki toplam bina sayısı 717 bin 614 olarak açıklandı.

*Yaşanan afetin akabinde tarihi yapılarla birlikte 35 bin bina yıkıldı, 300 bine yakın bina ağır hasar aldı, 2 milyon kişi barınma sorunu yaşıyor. 5 milyona yakın kişi farklı bölgelere göç etti, 700 bine yakın insan geçim imkanlarını kaybetti. Hatay ise en büyük yıkımın meydana geldiği kent oldu.

*AKP, 20 yıllık iktidarı boyunca kamu kurumlarının özelleştirilmesine, halkın doğal varlıklarının talanına, mülksüzleştirme ve el koyarak birikime dayanan neo-liberal iktisat siyasetleri uyguladı. Büyük bir kısmı inşaat kesimi üzerinden işleyen bu sermaye birikim rejimi, kontrolsüz ve denetimsizce yapılan otoyol, köprü, tünel, havaalanı, kent hastaneleri vb. mega sabit sermaye yatırımlarına dayanmakla birlikte, müşteri garantili ihalelerle yandaş, asalak sermaye kümelerine peşkeş çekildi.

*Üstelik sarsıntı vergisi üzere kamu için harcanması gereken paraların buralara harcandığı, insanların gözlerinin içine baka baka alay edercesine bir kibirle itiraf edildi.

“KRİZ DİNAMİĞİNE DÖNÜŞTÜ”

*Bu yabanî sermaye birikim rejiminin sürekliliği, halkın müşterek varlıklarının üzerine çöken sermayeyi, toplumsal kısımlardan koruyacak merkeziyetçi otoriter bir rejimle mümkün olabilirdi. Kuvvetler ayrılığının ortadan kalktığı, parlamentonun rafa kaldırıldığı, yetkilerin tek adamda toplandığı rejim bu muhtaçlık üzerine inşa edildi.

*Kamusal tüm kurum ve sistemlerin dağıtılarak tek adama bağlandığı sistem halkın can ve mal güvenliği kelam konusu olduğunda hareket edemez bir niteliğe büründü.

*En ufak kararlarda bile gözlerin tek adama çevrilmesi, en ufak bir planlamaya, akla sahip olamayan kurum ve takımların (AFAD, TSK, vb.) yaraları sarmak yerine yaralarını sarmaya çalışan toplumsal kesitlerin önünde pürüze ve kriz dinamiğine dönüştü. Bu ekonomik ve siyasal durum 6 Şubat zelzelesini bir felakete dönüştürdü.

“HATAY, HALA SIHHAT LİMİT BEDELİNİN DÖRT KATI TOZ SOLUYOR”

*Depremden etkilenen toplumsal kesitler ise zelzelenin birinci gününden bugüne, yaşanan felaketin yaralarını dayanışmayla sarmaya devam ediyor.

*Hatay Depremzede Derneği olarak, bu dayanışma ve hak gayretini Hatay’da sürdürmeye devam ediyoruz. Zelzelenin yaralarını sarması gereken siyasal iktidar ve devlet kurumları o günden bugüne sıkıntıları çözecek esaslı adımlar atmadığı için yaşanan bir yıllık süreçte barınma hakkından, eğitim hakkına, sıhhat hakkından etraf ve mülkiyet hakkına, ekonomik, toplumsal, siyasal ve demografik sorun ve hak ihlallerini Hatay halkı yaşamaya devam ediyor.

*Çocukların ve gençlerin yaşamış olduğu ruhsal yıkımlarının yanı sıra eğitime dair yaşadıkları derin eşitsizlik sürüyor. Zelzele bölgesinde eğitime dair meselelerin süratlice çözülmesi gerekmektedir.

*Anayasal bir hak olan sıhhat hakkına erişemeyenler olarak tam teşekküllü hastane talebimizde ısrarcıyız. Hali hazırda var olan yönetmelikler, mevzuatlar ya da kanunlar sarsıntı şartlarına nazaran revize edilerek halkın gereksinimleri karşılanmalıdır.

*Mahallelerde nüfusu gözetilmeksizin Aile Sıhhat Merkezlerinin oluşturulması gerekmektedir. Enkaz kaldırma müddetince özensiz davranılmıştır. TTB’nin son raporuna nazaran Hatay, hala sıhhat limit kıymetinin dört katı toz soluyor.

*Sağır sultan bile zelzelenin yaşanabileceğini biliyorken ne iktidar ne de lokal idareler bu hususta tedbir almamışlardır.

*Zemin sıvılaşmasının ağır olduğu, altından fay çizgisinin geçtiği Amik Ovası’na tüm ihtarlara karşın hastanenin, havaalanının, stadyumun yapılmasında ve bu yapılarla birlikte barınma maksadıyla inşa edilen yapıların artmasında, kentin o bölgeye yanlışsız yönelmesinde sarsıntıyla birlikte ömrünü yitiren insanların sorumlularının bu yaşanılanlardan sonra özeleştiri vermemesini, istifa etmemesini yetmezmiş üzere bizleri tehdit etmesini Hatay halkı olarak unutmayacağız affetmeyeceğiz.

“ATILMASI GEREKEN ADIMLAR SÜRATLİCE ATILMALIDIR”

*Kentteki demografik yapı, kültürel ve tarihî dokunun ehemmiyeti Hatay halkı için çok değerli bir yerde duruyor. Kentin tekrar inşasında atılacak tüm adımların kentin bu hassasiyeti gözetilerek atılması gerekmektedir.

*Rezerv alan ile endişelenen bu halk, komşusunu, mahallesini ve tarihî hafızasını korumak istiyor. Zelzele sonrası yaşlılar, engelli bireyler üzere ampüte bireyler ve kimsesiz kalmış çocuklar üzere vatandaşlardan oluşan devasa dezavantajlı kümeler meydana geldi.

*Bu vatandaşlarımızın yaşamış olduğu meseleler görülmüyor, duyulmuyor. Sarsıntı sonrası yakınlarının hayatını kaybedip kaybetmediğini dahi bilemeyen kayıp aileleri aylardır seslerini duyurmaya çalışıyor. Demak Derneği, yakınları için hayatlarını kaybetmiş olsalar da buna dair küçük bir ipucu istiyor.

*Bunca mağduriyet yaşayan bir halk, maalesef hak arama konusunda başını kaldırıp haklarıyla uğraşabilecek bir noktaya dahi gelemedi. Riskli alan, rezerv alan, yerinde dönüşüm, hak sahipliği üzere kavramların tartışıldığı lakin halkın gereksinimlerini ne kadar karşıladığının tam bir muamma haline geldiği kavramlar, halkı belirsizliğe ve düzensizliğe sürüklüyor.

*Tüm bu muğlaklara ve hak kayıplarına karşın sorularına cevap alamayacağını düşünen bu yüzden dava açmaktan geri duran bir halkın çaresiz bırakılmasına müsaade vermeyeceğiz.

*Sanayi, ticaret, tarım, inşaat, turizm üzere alanlarda yaşanan meseleler; daha evvel kendi ekonomik döngüsüyle hayatını sürdürmeye çalışan, yıkık bir kent sonrası ağır ekonomik meselelerle karşı karşıya kalan bir halkın bu kentte yaşamasının önünde büyük bir mahzur teşkil ediyor. Kentin üretime dayalı ve kamucu bir ekonomik döngüye yine kavuşturulması için atılması gereken adımlar süratlice atılmalıdır.

“DEVLETİN BU KENTE ÖZEL BİR BÜTÇE AYIRMASI ELZEMDİR”

*Depremin birinci günlerinde yalnız ve çaresiz bırakılan, mevte terk edilen bu halk kendisine yaşatılanları asla unutmayacak, asla affetmeyecek. Alınması gereken tüm tedbirler alınmış olsaydı bu kadar bina yıkılmayacaktı, afete hazırlıklı olunsaydı ve gelen yardım takımlarının kente girişi engelenmemiş olsaydı bu kadar insanımız hayatını yitirmeyecekti.

*Hatay halkı olarak, bundan sonra nerede olursa olsun yaşanabilecek tüm zelzeleler için uyarıyoruz; Tedbir alınsın, bir daha beşerler ölmesin, hayatlar ve geleceğimiz kararmasın. Konutlarından, sokaklarından, komşularından, topraklarından, memleketlerinden uzaklaşıp göç etmek zorunda kalan vatandaşlarımızın yanı sıra bu ağır şartlara dayanamayıp bu belirsizlik yumağı içinde kalanlarımız da göçe zorlanıyor.

*Kentte yaşanan elektrik, su, internet, kanalizasyon, yol, ulaşım üzere alt yapı ve üst yapı temelli meseleler kurumlar tarafından sahiplenilmiyor ve ‘başka kurumların sorumluluğunda’ denilerek halk çaresiz bırakılıyor.

*Bu kadar devasa problemler ortada dururken hala bu kent için Özel Afet Bölgesi ilan edilmemesinin özel bir sebebi var mı? Eğitimin, sıhhatin, ulaşımın ve daha birçok alanın nitelikli, ulaşılabilir ve fiyatsız olması; üreticilerin ekonomik manada desteklenmesi; istihdamın sağlanması ve işsizliğin giderilmesi; kalıcı konutların süratlice lakin inançlı bir halde fiyatsız teslim edilmesi, esnafların desteklenmesi, kamu çalışanlarının maaşlarında güzelleştirme yapılması üzere taleplerimizin karşılanması için devletin bu kente özel bir bütçe ayırması elzemdir.

*Bu kapsamda Hatay halkı olarak, Hatay’da yıkımın en ağır yaşandığı; Antakya, Defne, Samandağ, Kırıkhan, İskenderun ve Arsuz ilçeleri için Özel Afet Bölgesi ilan edilmesini talep ediyoruz.

BİRDE BUNLARA BAKIN