Eğil Kalesi’nde saray kalıntıları ortaya çıkacak

Diyarbakır’ın Eğil ilçesindeki kalede yürütülen arkeolojik hafriyat çalışmalarında saray kalıntıları gün yüzüne çıkarılıyor.

Kur’an-ı Kerim’de isimleri geçen Zülkifl ve Elyesa peygamberlerin defnedildiğine inanılan Eğil, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle öne çıkıyor. İlçedeki Eğil Kalesi’nde yürütülen arkeolojik hafriyat çalışmalarında ise kıymetli bulgular elde ediliyor.

Dicle Üniversitesi Arkeoloji Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Vecihi Özkaya başkanlığında yürütülen hafriyat çalışmalarında kalenin tepesindeki saray kısmında çalışmalar ağırlaştırıldı.

Kazı Lideri Prof. Dr. Özkaya yaptığı açıklamada, Eğil Kalesi’nin savunma yapısı olmaktan öte mana derinliği olan bir yerleşim yeri olduğunu söyledi.

Kalenin kültür ve inanç tarihi açısından epeyce değerli bir yer olduğunu belirten Özkaya, Kaya Kilisesi’nde çalışma yaptıklarını ve çalışmada “Asur silindir mührü”nü bulduklarını, bu mührün Asur varlığının siyasi manada evrakı olduğunu lisana getirdi.

Kalenin orta kısımlarında ise kayalık tabanda işlenmiş çok emelli yapı komplekslerini ortaya çıkardıklarını anlatan Özkaya, bu yılki hafriyatlarda ise saray kısmına ağırlaştıklarını belirtti.

Kalenin doğal savunma imkanına sahip bir kayalık üzerine kurulduğunu tabir eden Özkaya, “Tabandan itibaren yaklaşık 120 metre yüksekliği var ve sur duvarlarıyla ayrıyeten bir yüksekliğe sahip. Böylesi bir savunma ünitesinde savunmanın mantığını, yapılanmasını ve mimarisini çözmeye yönelik çalışmalar yaptık” dedi.

Kalenin vakitle insan ve tabiat tahribatına uğradığını aktaran Özkaya, şunları kaydetti:

“Kalede yönetici bölümün oturduğu saray kısmında kazılara başladık. Yaptığımız hafriyatlarda kalenin milattan evvel en geç 8. yüzyılda kullanımda olduğunu, bu tarihten itibaren izleyen devirlerde ise İslami periyotlar olan Artuklu ve Osmanlı vaktinde yeni ekler yapıldığını, yerleşimin genişlediğini tespit ettik. Saray kısmında yaptığımız hafriyatlarda şu anda Artuklu ve Osmanlı periyodunu ilgilendiren kalıntılara ulaştık. Bütün yapılanmalar sarayın daima olarak tamir gördüğünü ve temel seviyesinde en erken kullanımına işaret eden kalıntılar bulduk. Yaklaşık olarak 3 bin yıllık bir tarihi barındıran Eğil Kalesi’nin en kıymetli ünitesinde çalışıyoruz.”

İçkale olarak isimlendirdikleri alanda idare ve idarenin hizmetinde yer alan ünitelerle ilgili değerli yapılanmaların kelam konusu olduğunu anlatan Özkaya, buradaki çalışmalarda da temelleri kayalık tabana işlenmiş ve üstü duvarlarla örülmüş yapılara ulaştıklarını lisana getirdi.

Bütün periyotlar boyunca kimi değişiklikler yapılarak kale alanının Osmanlı’nın son periyotlarına kadar daima kullanıldığına işaret eden Özkaya, Osmanlı periyodunda Eğil Sancağı’nın başka bir değerinin olduğunu söyledi.

Eğil’in kültür, tabiat ve turizm açısından kıymetli bir potansiyeli olduğunu lisana getiren Özkaya, hafriyat çalışmaları makul bir basamağa geldiğinde insanların alanı ziyaret edeceğini bildirdi.

Diyarbakır’ın çok sayıda medeniyete konut sahipliği yaptığını anlatan Özkaya, “Eğil, Diyarbakır’ın bir kesimidir ve Diyarbakır’da yaşadığı varsayılan 33 medeniyetin tamamının izlerini Eğil’de varlığı beklenir. Şu anda bulunduğumuz evrede Asur, Artuklu ve Osmanlı’yı tespit ettik. Kesin bir şey söylememekle birlikte Diyarbakır’da yaşayan tüm medeniyetlerin yansımaları ve devamları burada beklenir” diye konuştu.

Eğil Kaymakamı ve Belediye Lider Vekili Volkan Hülür de Eğil’i hak ettiği pozisyona kavuşturmak için ağır halde çalıştıklarını söyledi.

Eğil’in inanç ve kültür merkezi olduğunu vurgulayan Hülür, şunları kaydetti:

“Eğil’i inanç merkezi olması dışında tarihiyle, doğasıyla ve kültürüyle tanıtmaya çalışıyoruz. Mahallî ve bölgesel manada Eğil inanç turizmiyle ayakta fakat biz Eğil Kalesi’ndeki çalışmalarla tarih turizmini baraj gölümüzle birleştirerek geliştirmek istiyoruz. Çalışmalar tamamlandığı takdirde yurt içi ve dışından çok sayıda konuğumuz gelecek.” (AA)

BİRDE BUNLARA BAKIN