İkili alakalarda Stockholm sendromu

Sevgilinizden ayrılmak için onca sebebe karşın ayrılamıyorsanız geçmişinizde Stockholm sendromu gibisi travmalar olabilir…

Karşı cins bağlarında Stockholm sendromu gibisi travma kıymetlendirilmesi de gerekir. Pekala bu nedir?

Birinci kere psikiyatr Bejerot tarafından tanımlanan sendrom, ismini İsveç’in başşehri Stockholm’de yaşanan bir olaydan almaktadır. 1973 yılında banka soyguncusu tarafından 6 gün boyunca rehin tutulan rehinelerde beklenmeyen davranış formları ortaya çıkmıştı. Rehineler polisin bankayı basacağını fark edip soyguncuları uyarmışlar ve mahkemede soyguncular aleyhine söz vermek istememişlerdir. Hatta savunma fiyatı için para toplamışlardır. Tekrar banka vazifelisi bir bayan, nişanlısını terk ederek kendisini rehin alan banka soyguncusunun mahpustan çıkmasını bekler, sonunda da onunla evlenir.

Karşı cins bağlarında Stockholm sendromu ise ruhsal şiddette maruz kalan kurbanın partnerine çok bağlanması onsuz yapamayacağını hissetmesidir. Bir taraf, daima karşı tarafı travmatize eder. Travmaya maruz kalan karşı taraf ise giderek o alaka içinde mahpus edilir.

“Bana bunları yapıyor fakat tekrar de onsuz yapamıyorum onsuz nefes alamıyorum “, “Tamam bana makus davranıyor lakin beni sevdiğini hissediyorum”, “Benim de yanlışlarım var, onun dediklerini yaparsam sorun olmuyor, şeytan tüyü var onda, aşık oldum ne yapabilirim”, “Sadece bana değil herkese o denli, berbat niyetli değil”, “Ben evvelce bu türlü değildim onunla birlikte olmaya başlayınca bu türlü oldum, kendimi tanıyamıyorum, bir gün âlâ bir gün makûs, bir gün seni seviyorum öbür gün sevmiyorum” biçiminde olan mahpus olunuşlar ile ortaya çıkabilir.

Peki neden?

Şiddet uygulayanın birinci gayesi kurban üzerinde kontrol kurarak onu hareketsiz hale getirmektir. Bu nedenle daima ‘Haksızsın yanlış yapıyorsun, sen bilemezsin” diyerek karşı tarafta yetersizlik hislerini yaratarak onu köleleştirir. Ya da daima hayatında kurallarla etrafını sararak yalnızlaştırabilir. Dış dünyadan büsbütün soyutlanan kurban, muhtaçlıkları için kendisine baskı yapan şahsa bağımlı olduğunu hisseder.

Birebir vakitte kurbanı pasifleştirdikten sonra hatalarını haklı göstermenin ruhsal muhtaçlığı içindedir ve bunun için kurbanın onayına gereksinim duyar. Saldırganın yaptığı küçük uygunluklar kurbanın gözünde büyür, vakitle kurban kendisini saldırganın yerine koyup olayları onun gözünden görmeye, yaptıklarına hak vermeye başlar. Giderek içinde bulunulan tehlike görülmemeye başlanır.
Travmaya maruz kalan kişi saldırganla travmatik bağlanma geliştirerek giderek ondan ayrılamaz olduğunu düşünmeye başlar ve gitgide ayrılmak da zorlaşır.

Aşk ve ‘onsuz yapamıyorum’ların altında bazen travmatik süreçler yatıyor olabilir. Aşk öbür, bağlantı öteki, yaşadığınız durum öbür olabilir.

Bitiş ve olmayışlar bir yasın başlangıcı

Bir bağlantının bitiminin bilgisinin beyinde nasıl işlendiği de bu süreci etkilemektedir. Aslında bu bitiş ve artık olmayışlar bir yasın başlangıcıdır. Daha öncesinde kişinin tamamlamadığı yas süreçlerinin olması, birtakım kişilik özellikleri üzere faktörlerde bu süreci etkilemektedir.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere

BİRDE BUNLARA BAKIN