Klasik psikoloji yanlışlara odaklanırken, olumlu psikoloji doğruları arıyor. Sorularımıza Uzman Klinik Psikolog İhsan Öztekin cevap verdi.
İnsan psikolojisi dendiğinde birinci aklımıza gelen kişisel ruhsal meseleler, hastalıklar, ruhsal tedaviler oluyor. Yıllardır var olan hastalıklar, semptomlar güzelleştirilmeye çalışılıyor. Gerek bireyler ve içinde yaşadığımız toplum ve gerekse bilim ve tıp dünyası daima bu istikametten bakma eğiliminde. Bu nedenle sağlıklı insan psikolojisi daima göz arkası ediliyor. Pekala pozitif psikoloji ne yapıyor? Klasik psikoloji neyin “yanlış” olduğuna odaklanırken, müspet psikoloji neyin “doğru” olduğuna odaklanıyor” diyen Uzman Klinik Psikolog İhsan Öztekin’e, olumlu psikoloji kavramı hakkındaki sorularımızı sorduk.
Bu haberimizde, Pudra.com okurları için “Pozitif psikoloji nedir” sorusundan ve bu alanın emelinden bahsedeceğiz. Zira müspet psikolojinin şimdiye kadar bulduğu sonuçlar bize nasıl daha uygun yaşayacağımıza dair içgörüler veriyor.
Hayatı daha yaşanabilir kılan birçok şey olduğunu söyleyen çeşitli kanılar, felsefik telaffuzlar ve değerli düşünürler var. Ancak bu yaşama biçimlerinin bizim üzerimizdeki tesiri daha evvel bilimsel olarak açıklanmamıştı.
Müspet psikoloji alanı ile bir arada nelerin bize uygun geldiğine, yeterli bir hayatın nelerden oluştuğuna bakabilme; alışkanlıklarımızı ve olumsuz olaylara karşı bakış açımızı değiştirme fırsatımız var. Böylelikle alanın tam da amaçladığı üzere hayatı yaşamaya paha kılmamız mümkün.
Uzman Klinik Psikolog İhsan Öztekin’e öncelikle “pozitif psikoloji nedir?” diye soruyoruz.
Öztekin, kelamlarına “Pozitif psikoloji, kişinin hayatı sürecindeki ferdî gelişiminde, öbür beşerler ile bağlantılarında, çalışma hayatında, evlilik ömründe, kısaca tüm hayat alanlarında problemlere yanıt veren, tahlil üreten özelliği ve aktifliği ile insanların ömürlerini uygunlaştırmak için büyük bir potansiyele sahip bir alandır.” diyerek başlıyor ve başta belirttiği kelamları tekrarlıyor.
“Geleneksel psikoloji neyin ‘yanlış’ olduğuna odaklanırken, müspet psikoloji neyin ‘doğru’ olduğuna odaklanıyor.”
PUDRA.COM: Müspet psikolojiye kimlerin gereksinimi var? Hangi durumlarda bu alana gereksinim oluyor?
İHSAN ÖZTEKİN: Pozitif psikoloji, gözetici ruh sıhhati özelliği ile psikiyatrik sorunu olmayan beşerler da dahil herkesin gereksinim duyabileceği bir alandır. Bu manada toplumda rastgele bir sıhhat sorunu yaşamayan, rastgele bir psikiyatrik teşhis almayan lakin günlük yaşantısının kimi noktalarında zorlanan ya da güçlendirilmesine gereksinim duyan beşerler için farklı bir alan gereksinimi doğmuştur ve müspet psikoloji de bunları bilimsel alanda inceleyen bir disiplin olarak bu alanı doldurmuştur. Bu özelliği ile Dünya Sıhhat Örgütü’nün “sağlıklı insan” tarifinin içinin doldurulması açısından da değerli bir rol oynamaktadır.
PUDRA.COM: Yaşadığımız dünyada salgın hastalıklardan tabiat olaylarına birçok felaket varken; insan nüfusunun çok büyük bir kısmı açlık ve savaşlarla uğraşırken; gündelik hayatın rutine binmiş zorlukları herkese ağır gelirken nasıl keyifli olacağız?
İHSAN ÖZTEKİN: Memnunluğu nasıl yakalayacağız? Tüm bu sorular aslında bakış açılarımızla ilgili. Geçmiş ömür deneyimlerimiz, öteki beşerlerle ilgilerimiz, beklentilerimiz… Bunların hepsi, bu sorulara vereceğimiz cevapları da şekillendiriyor.
TOKSİK MÜSPETLİK
PUDRA.COM: Müspet psikoloji ile Polyannacılık ortasındaki fark nedir?
İHSAN ÖZTEKİN: Her şeyden evvel Pozitif psikoloji Polyannacılıktan farklı bir şey olduğunu görmek gerekiyor. Polyannacılık aksiliklere gözlerini kapayıp, her şeye olumlu bakmaktır. Toksik pozitiflik, insanın özüne de ziyan verebilir. Halbuki pozitif psikoloji, yaşanılanların olumlu ve olumsuz tüm istikametlerini görmek, olumsuz ile çaba edip, olumluya odaklanmayı hedeflemektedir.
PUDRA.COM: Olumlu psikolojinin gayesi nedir?
İHSAN ÖZTEKİN: Pozitif psikoloji, insanların olumlu kişilik özelliklerini, güçlü yanlarını ve faziletlerini merkeze alan, hayatı daha doyurucu kılmaya yönlendiren, insanların memnunluk arayışlarına katkıda bulunarak; hem bireylerin tek tek, hem de bireylerden oluşan toplumların maksatlarında başarılı olmalarını sağlayacak etkenleri belirleyip geliştirmeyi gayeler. Olumlu olayları temeline alırken en çok ruhsal sağlamlık, motivasyon, şuurlu farkındalık, umutlu olmak, memnunluk, olumlu düşünme, hayatın manası ve emeli üzere kavramların üzerinde duruyor.
PUDRA.COM: Müspet psikolojiyi nasıl hayatımızın bir modülü haline getirebiliriz?
İHSAN ÖZTEKİN: Olumlu psikolojiyi nasıl hayatımızın bir modülü haline getirebiliriz sorusunun yanıtına bakalım.
Müspet psikolojiye dayanan birçok teknik, antrenman yahut eğitim programı hayatımızda yapacağımız küçük değişimlerin büyük değişikliklere yol açabileceğini savunuyor. Yani yapacağımız radikal değişikliklerin bilakis hayatımızın içine katabileceğimiz küçük minnettarlıklar, birkaç küçük olumlu bakış açısı hayat kalitemizi beklediğimizden daha fazla artırabiliyor. Hasebiyle müspet psikolojinin birçok usulü gündelik hayatımızda da rahatlıkla uygulayabileceğimiz pratiklerden oluşuyor.
Motivasyon, öz itimat, umut ve güçlü karakter özelliklerimiz üzere alanları araştıran olumlu psikoloji, eğitimde güçlü fonksiyonel tesirler yaratabiliyor.
Örneğin, gelecek telaşıyla boğuşan, erteleme sorunları yaşayan, kendine güvenmekte zorlanan ve bunun üzere birçok soruya yanıt arayan bir öğrenci düşünün. Bu türlü bir öğrencinin gereksinimlerini karşılamasında ‘Pozitif psikoloji nedir?’ sorusunun karşılığı ona yardımcı olabiliyor. Öğrencilerin akranlarıyla, okullarıyla, içinde bulundukları toplulukla bağ kurmalarına ve hatta orada destekleyici ortamlar yaratmalarına alan açıyor.
PUDRA.COM: Müspet psikoloji üzerine nasıl daha fazla bilgi alabiliriz?
İHSAN ÖZTEKİN: Ülkemizde de hala Pozitif Psikoloji konusunda eğitimler, kurslar verilmekte, küme çalışmaları çerçevesinde pratik uygulamalar yapılmaktadır. Akademik alanda, Üsküdar Üniversitesi’nde 2013 yılından itibaren psikoloji öğrencilerine Olumlu Psikoloji dersi, mecburî ders olarak okutulmaktadır.
İLGİLİ HABERLERİMİZ:
Bugün enerji dolu bir gün seni bekliyor. İçindeki tutkular ön plana çıkarken, başkalarına ilham verme yeteneğin artacak. Fikirlerini cesurca ifade etme zamanı. Yeni projelere başladığında karşılaşabileceğin engeller karşısında kararlılığın seni destekleyecek. İletişimde samimi ve açık olman, ilişkilerini güçlendirecek. Spor yapmaya ve fiziksel aktivitelerde bulunmaya yönelmen, ruh halini pozitif yönde etkileyecek. Duygusal olarak ise, sevdiklerinle daha derin bağlantılar kurma imkanı doğacak. Kendine güven, bugün her türlü zorluğun üstesinden gelebileceksin.
Duygusal derinlikler içinde bir yolculuğa çıkıyorsun. İçsel hislerin bu dönemde daha belirgin hale gelebilir. Aile ilişkilerin ve geçmişle olan bağların, bugün seni düşündürecek önemli konular arasında yer alacak. Sevgi ve güven arayışın, çevrendeki insanlarla iletişimini derinleştirebilir. Eğitici ve öğretici deneyimlere açık olmalısın, bu durum yaşamına anlam katacak. İçsel huzurun için küçük ve samimi anlar yaratmak, sana iyi gelecek. Daha fazla empati gösterme arzusu içinde olabilirsin, bu da ilişkilerindeki samimiyeti artıracaktır. Kendine karşı nazik ol ve ihtiyaçlarını göz ardı etme; ruhsal beslenmenin ne denli önemli olduğunu unutma. Kendi içsel dünyanda yapacağın keşifler, seni daha güçlü bir birey haline getirecek. Bugün, önceliklerini belirlemek ve sınırlarını koymak, kişisel gelişimine katkı sağlayacaktır.
Bugün dikkatlerin merkezinde olacaksın. İçsel enerjin ve karizman etrafında olumlu bir hava yaratacak. İletişim becerilerin güçlenecek ve bu sayede çevrendekilerle olan ilişkilerin de derinleşecek. Sosyal ortamlarda etkin olacağın bir gün. Fikirlerinin dikkat çekmesi, yeni iş birliklerine kapı aralayabilir. Aşk hayatında duygularını ifade etme cesareti bulabilirsin; içten bir iletişim, hoş sürprizleri beraberinde getirebilir. Ancak ego çatışmalarına dikkat etmalisin; esneklik ve empati günün anahtar kelimeleri. Özgüvenini artıracak yeni fırsatlar karşına çıkabilir. Bugün kendi ihtiyaçlarını ön planda tutmaktan çekinme, ancak başkalarının gereksinimlerini de göz ardı etme. Kendini ifade etme biçimini gözden geçir; yaratıcılığını konuşturmak için uygun bir zaman.
Sosyal ilişkilerde harika bir gün seni bekliyor. Arkadaşlarınla keyifli etkinlikler planlayabilir, yeni insanlarla tanışabilirsin. Duygusal denge ve uyum arayışın bu dönemde ön planda olacak. Başkalarının düşüncelerine duyduğun ilgi, senin için önemli ve derin bir anlam taşıyor. Sanatsal projelerle ilgilenmek ya da estetik konularda yaratıcı düşünce içinde olmak, ruhunu besleyecek. Duygusal olarak kendini ifade etmekte zorlanabilirsin, bu nedenle içsel olarak hissettiklerini açıkça paylaşmaya çalış. Günün sonunda, seni saran pozitif enerjiyi hissedeceksin. Denge kurmak ve uyum sağlamak üzerine inşa ettiğin tüm ilişkilerde tatmin edici sonuçlar alman mümkün. Her şeyin uyum içinde ilerlemesi için biraz sabırlı olman gerekebilir.
Bugün duyguların derin sularında yüzebilirsin. İçsel sezgilerin oldukça kuvvetli, bu da seni başkalarının hislerine daha duyarlı hale getiriyor. Yalnız kalma isteği, kalabalık içinde bile kendini yalnız hissetmene neden olabilir. Bu durumda, ruh halini dengelemek ve biraz zaman ayırmak için yaratıcı bir aktiviteye yönelmek iyi gelebilir.Arkadaşlarınla ya da sevdiğin kişilerle duygusal paylaşımlar yapmak, ilişkilerinizi daha da güçlendirecektir. Duygusal derinliklerin seni biraz yorsa da, bu gün ilgini çeken spiritual ya da sanatsal konulara yönelmek, zihnindeki karmaşayı dağıtabilir. Kendini ifade ederken, biliçli bir şekilde kelimelerini seçmen önemli; hislerini paylaşmak seni daha da rahatlatacak.Unutma ki yaratıcılığın, her zaman kapının önünde bekleyen bir dost. İçinde bulunduğun durumu, ayaklarının üstünde durarak aydınlatabilirsin. Kendine olan güvenini tazelediğinde, hayatta karşına çıkabilecek zorlukları daha kolay aşabilirsin. Hayat akışında karşına çıkan yeniliklere açık olman, seni sürükleyici bir yolculuğa çıkarabilir.