Orta Asya ülkelerinin savunma sanayi alanındaki gereksinimlerine nazaran ilgileri, Türk şirketlerinin ürettiği İHA ve SİHA’lara kaydı.

Türkiye’nin savunma endüstride kısa müddette attığı büyük adımlar sayesinde üretilen eserler, dünya çapında tanınırlığa ulaştı.
Özellikle İHA ve S alanında Türk şirketlerinin başarılı performansları birçok ülkenin dikkatini çekiyor.
Orta Asya ülkelerinden İHA ve SİHA’lara ilgi arttı
Orta Asya ülkeleri de Türk imali İHA ve SİHA’lara ilgi gösteriyor.
Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan bu ülkeler ortasında yer alıyor.
Bu ülkelerin değerli bir kısmının, insansız hava aracı alımında yüzünü git gide daha fazla Türkiye’ye döndüğü görülüyor.
Türk şirketler tercih ediliyor
Türk şirketlerin İHA ve SİHA ihracatı son yıllarda artıyor. BBC bu ülkelerin kuruluşlarında hususla ilgili çıkan haberleri mercek altına aldı.
BBC İzleme Servisi’nin aktardığına nazaran Taşkent merkezli internet haber sitesi Podrobno, 16 Kasım’daki haberinde, Özbekistan Devlet Lideri Şevket Mirziyoyev’in ülkesinin güneyinde yer alan, Afganistan hududundaki Surhanderya Bölgesi’nde bir askeri birliği ziyaret ettiği ve burada kendisine Türk drone’larının gösterildiği aktarıldı.
Bu drone’ların Afganistan hududunu gözetlemek için kullanıldığı belirtiliyor. Habere nazaran askeri yetkililer Mirziyoyev’e, Özbek ordusunun kapasitesinin artırılması yolundaki gayretleri anlattı ve bu kapsamda çağdaş silah sistemleri ve drone’lara yönelik ilgilerinden bahsetti.
Bayraktar TB2’nin uçuş gösterisi izlendi
Haberde, “Devlet Lideri da İHA’ların değerinden bahsetti ve uzmanlarla bunların üretimine dair bahisleri ele aldı” sözlerine yer verdi.
Podrobno’ya nazaran Mirziyoyev ziyarette, Bayraktar TB2’nin uçuş gösterisini de izledi. 2022 yılının Ocak ayında ise Özbekistan Savunma Sanayii Devlet Komitesi, ‘Şahin’ ismiyle İHA üretimine başladıklarını açıklamıştı. Komite bu İHA’ların yerli üretim olduğunu belirtmişti.
BBC İzleme Servisi’ne nazaran Kazakistan’da devlete ilişkin haber kuruluşu, Astana merkezli Kazakinform haber ajansı, 28 Kasım’da yayımladığı haberinde, Kazakistan Savunma Bakanlığı’nın, envanterlerinde drone’ların da yer aldığını söylediğini aktardı.
Haberde, bunun sayısı sorulduğunda ise “Yeteri kadar” karşılığının alındığı belirtildi.
Türk drone teknolojisi Kazakistan’a transfer edilecek
Kazakistan Savunma Bakanı Ruslan Jaksilikov Aralık ayında yaptığı açıklamada, Kazakistan’ın Güney Kore ile ortak drone üreteceğini belirtti.
Kazakistan Savunma Bakanlığı, Kasım 2023’te, Türk drone’larının ülkedeki üretimi için bir mahallî şirket aradığını açıkladı. Mevzuyla ilgili Kazak basınındaki haberlerde, bakanlığın şu açıklamayı yaptığı belirtildi: “Kazakistan Savunma Bakanlığı, Sanayi ve İmar Bakanlığı ile, İHA’ların üretimi için lokal şirketlerin seçimi konusu üzerinde çalışmaktadır.”
Haberlere nazaran Kazakistan Savunma Bakanlığı ayrıyeten, ile yapılacak bir muahede çerçevesinde Türk drone teknolojisinin Kazakistan’a transfer edilmesinin planladığını da belirtti.
Tacikistan, Mayıs 2022’de Ebabil-2 isimli drone’ların üretimi için İran iştirakiyle bir fabrika kurdu.

Türkiye’den Tacikistan’a Bayraktar TB2 satışı
Açılış merasiminde konuşan İran Genelkurmay Lideri Muhammed Bakıri, “Şimdi, mahallî gereksinimlerimize karşılık vermenin yanı sıra, güvenliği ve kalıcı barışı güçlendirmek için dost ve müttefik ülkelere askeri teçhizat ihraç edebiliyoruz” diye konuştu.
Tacikistan basınına bakıldığında, fabrikada drone üretiminin başlayıp başlamadığına dair şimdi net bir bilgi bulunmuyor.
BBC İzleme Servisi’ne nazaran, Nisan 2022’de haber kuruluşları Tajik News ve Azda TV’ye verdiği röportajlarda bir Tacik diplomat ise “Türkiye’nin, Afganistan’dan gelen tehditlerle gayrette kullanması için Tacikistan’a Bayraktar TB2 sattığını” söyledi.
Azda TV’nin haberinde, “Adını açıklamak istemeyen Tacik bir diplomat, Azda TV’ye verdiği röportajda Türk insansız hava araçlarının Tacikistan’a satıldığını doğruladı. Lakin daha fazla detay vermeyi reddetti” sözüne yer verildi.
Kırgizistan hudut birliklerini güçlendirmek için Bayraktar TB2 satın aldı
uzun bir müddettir güneyindeki Batken bölgesindeki güvenliği artırmaya çalışıyor.
Burası Tacikistan, Özbekistan ve Afganistan’la sonun bulunduğu, merkezden uzak ve istikrarsız bir bölge olarak biliniyor.
Bu bölge geçmişte, çeşitli ülkelerin ‘terör örgütü’ listesinde yer alan Özbekistan İslami Hareketi’nin silahlı isyanlarına tanıklık etti.
Bölgede, 1991’de Kırgizistan’ın bağımsızlığından bu yana süren hudut tartışmaları nedeniyle Kırgız, Özbek ve Tacik hudut muhafızları ortasında çatışmalar da yaşandı.
2021 yılında Kırgizistan, huduttaki birliklerini güçlendirmek için Bayraktar TB2 SİHA’larını aldı.
Bugün, içsel huzur arayışında yoğun bir dönemdesin. Sakinliğin, çevrendeki karmaşayı dindirmek için bir sığınak gibi. Para ve değer kavramları üzerine düşüncelerini derinleştirirken, doğru yatırımlar yapma isteğin artabilir. Ancak acele kararlar vermekten kaçınmalısın. İlişkilerde güven arayışı ve bağ kurma isteği, seni duygusal bir derinliğe taşıyabilir. Ailevi konularda tartışmalar gündeme gelebilir; sabırlı olmak ve empati kurmak her zamankinden daha önemli. Kendi sınırlarını belirlemek, dışa dönük bir şekilde ifade etmek ise keyfine keyif katacak. Günün sonunda, kendine ayıracağın zamanla zihin ve ruh bütünlüğünü yeniden sağlayabilirsin.
Bugün zihin açıcı fikirler ve ilham verici sohbetler ön planda olacak. Sosyal ilişkilerde artan enerji, yeni bağlantılar kurmanı ya da mevcut ilişkilerini derinleştirmeni sağlayabilir. Merakın, seni yeni bilgilere ve deneyimlere yönlendirecek. Ancak, dikkatini dağıtan unsurlar olabilir; bu yüzden odaklanmaya gayret et. İçsel olarak bazı belirsizliklerle yüzleşmen gerekebilir. Kendini ifade etme konusunda yaratıcı yollar arayışında ol. Arkadaş çevrende birini şaşırtacak bir bilgi paylaşımı, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Eğlence ve sosyal etkinlikler, ruh halini canlandıracak fırsatlar sunabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; kişisel gelişim için ideal anlar seni bekliyor.
Duygusal derinlikler ve hassasiyet, bugün hayatının merkezinde yer alacak. Kendini daha önce hiç yaşamadığın bir içsel yolculuğun içinde bulabilirsin. Aile ve yakın ilişkilerinde samimiyet ve güven arayışın artacak. İçsel huzurunu bulmak için sevdiklerinle daha fazla zaman geçirebilir, geçmiş anıların üzerine düşünme ihtiyacı hissedebilirsin.İletişim becerilerin ile bu dönemde çevrendeki insanlara etkili bir şekilde ulaşabilirsin. Ancak kendini ifade ederken cömert olman, başkalarının duygularını da göz önünde bulundurmanı gerektirecek. Aşkta, derin bağlantılar ve duygusal paylaşımlar ön planda olacak. Sevgiliyle de geçmişte yaşananların üstüne gidip daha sağlam bir temel oluşturma fırsatı doğabilir.Kariyer alanında ise, bazı belirsizliklerle karşılaşabilirsin. Sabırlı olmalı ve anın tadını çıkararak, düşüncelerini netleştirmen için kendine zaman tanımalısın. Gün içerisinde aldığın kararlar, geleceğini şekillendirme potansiyeline sahip. Sonuç olarak, içgüdülerine güvenmek ve duygusal dengeni korumak, günün başarı anahtarı olacak.
Bugün, yaratıcılığının ve içsel gücünün ön plana çıkacağı bir gün. Cesur adımlar atmaya ve kendini ifade etmeye fazlasıyla hazır hissedeceksin. Kendine güvenin yüksek, bu da başkalarını etkileme kabiliyetini artıracak. Sosyal çevrende öne çıkacak, dikkatleri üzerine çekeceksin. Sanatsal bir yönün varsa, bu yeteneklerini sergilemek için mükemmel bir fırsat. Ancak, aşırı gururlu olma eğiliminden uzak durmakta fayda var; başkalarına karşı empati göstermeni kolaylaştıracak bir içsel denge bulmalısın.Aşk hayatında, tutku ve romantizm öne çıkacak. Partnerinle olan bağlantını derinleştirmek adına güzel sürprizler planlayabilirsin. Bekar isen, karşına çıkan yeni birinin seni etkilemesi mümkün; kalbini açtıkça yeni olanaklar belirecek. Finansal konularda dikkatli olmanda fayda var. Anlık heyecanlarla harcama yapma isteği uyansa da, uzun vadeli hedeflerini unutmamalısın. Akıllıca seçimler yaparak, maddi güvenliğini korumak adına adımlar atmalısın. Günün sonunda, kendine küçük bir ödül verme isteği doğabilir; kendini şımartmak için harika bir zaman. Duygusal ve fiziksel olarak dengede kalmayı ön planda tutarak, bu enerjik günün tadını çıkarabilirsin.
Bugün ayrıntılara olan gözlemin, seni çevrendeki durumları daha iyi anlamaya yönlendirecek. İş yerinde daha önce gözden kaçırdığın bazı detaylar, projeni ilerletmende önemli bir rol oynayabilir. İş arkadaşlarınla iletişimde, dikkatli ve düşünceli olman gerekecek. Anlayışlı yaklaşımın, takım ruhunu pekiştirecek ve birlikte verimli çalışmanıza zemin hazırlayacak.Kişisel yaşamında ise, içsel duygu ve düşüncelerine odaklanmak için bir fırsat doğabilir. Kendine ayıracağın zaman, ruhsal dinginliğini artıracak. Sevdiğin şeylerle uğraşmak, stresini azaltmana yardımcı olacak. İlişkilerin konusunda daha samimi ve açık olmayı tercih etmelisin. Bu, bağlarını güçlendirecek ve güven ortamı yaratacak. Ayrıca, sağlık konusunda kendine dikkat etmen ve dengeli beslenmen önemli. Fiziksel aktiviteni artırmak ve zihinsel olarak rahatlatıcı aktivitelere yönelmek, gününü daha verimli geçirmeni sağlayacak. Fırsatları kaçırmamak için, esnek ve açık fikirli olmayı unutma; gün sana güzel sürprizler sunabilir.
Sosyal ilişkilerde harika bir gün seni bekliyor. Arkadaşlarınla keyifli etkinlikler planlayabilir, yeni insanlarla tanışabilirsin. Duygusal denge ve uyum arayışın bu dönemde ön planda olacak. Başkalarının düşüncelerine duyduğun ilgi, senin için önemli ve derin bir anlam taşıyor. Sanatsal projelerle ilgilenmek ya da estetik konularda yaratıcı düşünce içinde olmak, ruhunu besleyecek. Duygusal olarak kendini ifade etmekte zorlanabilirsin, bu nedenle içsel olarak hissettiklerini açıkça paylaşmaya çalış. Günün sonunda, seni saran pozitif enerjiyi hissedeceksin. Denge kurmak ve uyum sağlamak üzerine inşa ettiğin tüm ilişkilerde tatmin edici sonuçlar alman mümkün. Her şeyin uyum içinde ilerlemesi için biraz sabırlı olman gerekebilir.
Büyük bir macera ruhuyla dolusunuz! Keşfetme isteğiniz ve özgürlük arayışınız bugün daha da belirgin hale gelecek. Yeni fırsatlar kapınızı çalabilir, farklı bakış açıları sizin için ilham verici olacak. Arkadaşlarınızla olan etkileşimlerinizde samimiyet ön planda, dostluk bağlarınızı güçlendirecek anlar yaşanabilir. Öğrenmeye açık olmanız, yeteneklerinizi geliştirmek için mükemmel bir zemin oluşturacak. Bunun yanı sıra, içsel huzurunuza yönelik bazı yollar arayabilir, meditasyon veya doğada vakit geçirme fırsatlarını değerlendirebilirsiniz. Günün sonunda, ruhsal olarak yenilenmiş hissedeceksiniz. Sizi çevreleyen insanlar üzerindeki etkinizin farkına varmalısınız; ilham verici bir liderlik sergileyebilirsiniz.
Bugün, sorumluluk ve disiplin konularında kendini güçlü hissedeceksin. İş hayatında, uzun vadeli hedeflerine odaklanmak, seni beklenmedik fırsatlarla karşılaştırabilir. Hırslı yaklaşımın sayesinde, ekibinle olan iletişimini artırabilir ve kolektif çabaların sonucunda güzel başarılar elde edebilirsin. Özel hayatında ise, yakınlarınla daha derin bağlar kurmak isteyebilirsin. Onlara zaman ayırmak, duygusal olarak zenginleşmene yardımcı olacak. Karşılaştığın zorluklar, kişisel gelişiminde önemli birer basamak olabilir. İçsel motivasyonunu artıran küçük gelişmelere dikkat etmen, doğru yolda ilerlediğini hissettirecek. Unutma, sabır ve kararlılık her zaman karşılığını bulur.
Bugün yenilikçi düşünme yeteneğin öne çıkıyor. Farklı bakış açıları geliştirmek, başkalarıyla olan etkileşimlerinde zenginleştirici bir deneyim sunabilir. Sosyal çevrendeki bir grup projesi seni cezbetse de, bireysel özgürlüğünü koruma arzusunu da göz ardı etmemelisin. İnsanlarla fikir alışverişinde bulunmak, seni daha da ileriye götürürken, içsel motivasyonunu da besleyecek. Aşk hayatında, özgürlük arayışın partnerinle olan iletişimini güçlendirebilir; açık ve dürüst konuşmalar yapmaktan çekinme. Sağlık konularında ise, zihinsel dinlenmenin vücuduna olumlu yansıyacağını unutma. Bugün, geleceğe yönelik cesur adımlar atabilmen için kendine güvenmen gereken bir gün.
Bugün duygusal derinliklerinize inme arzusu içindesiniz. İçsel dünyanızda yaşanan dönüşümler, sanatsal ifade yeteneğinizi artırabilir. İnce hislerinizle çevrenizdekileri anlayabilme kapasiteniz yüksek. Etrafınızdaki insanlara yardım etme isteğiniz ön planda, fakat dikkat edin; kendinizi fazla yıpratmamaya özen gösterin. Sezgileriniz sizi doğru yöne yönlendirebilir, bu yüzden içgüdülerinize güvenin. Romantik ilişkilerde, paylaşım ve anlayış ön planda olacak; bu süreçte empati kurmak, kırılmaları en aza indirecektir. Tasarım veya yaratıcılıkla ilgili projelere adım atabilirsiniz; bu süreçte aklınızdaki fikirleri hayata geçirmek için uygun bir dönemdesiniz. Ancak acele etmemek ve sabırlı kalmak, sizin için daha faydalı olabilir. Kendi sağlığınıza dikkat etmeyi unutmayın; ruhsal dinginlik, beden sağlığınız için de kritik bir rol oynayacaktır.