Küresel piyasalarda geçen hafta karışık bir seyir izlenirken, gözler gelecek hafta ABD’de açıklanacak büyüme datalarına çevrildi.

Küresel hisse piyasalarında, ABD’de enflasyon tasalarının güç kaybetmeye devam etmesi ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) iktisatta yumuşak inişi sağlayabileceğine yönelik beklentiler, varlık fiyatlarını etkilemeye devam etti.

Öte yandan, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 31 Ekim-1 Kasım tarihlerinde düzenlenen toplantısına ait tutanaklar, banka yetkililerinin para siyasetinin seyrinde ihtiyatlı bir yaklaşım benimsenmesi konusunda hemfikir olduğunu, gelen dataların enflasyonun düşürülmesindeki ilerlemenin yetersiz olduğunu göstermesi durumunda para siyasetinin daha da sıkılaştırılabileceğini ortaya koydu.

Tutanaklarda, tüm yetkililerin, enflasyon sürdürülebilir formda belirlenen maksada gerileyene kadar para siyasetinin kısıtlayıcı kalmasının uygun olacağı kanaatini taşıdığı belirtildi.

Fed’in şahin siyasetlerinin sonuna geldiği beklentisi geçen hafta fiyatlamalardaki ana etken olmaya devam etti. Buna rağmen ABD’de açıklanan makroekonomik datalar yatırımcıların temkinli olmasında yarar olduğunu gösterirken, para piyasalarında Fed’in haziranda faiz indirimlerine başlayacağına yönelik fiyatlamalar güçlü kalmayı sürdürüyor.

Fed yetkilileri kelamla yönlendirmelerine devam ederken, Richmond Fed Lideri Thomas Barkin, dataların fiyat artışlarının suratı yavaşlarken iktisadın büyüdüğüne işaret ettiğini lakin bu ilerlemenin Fed’in enflasyona karşı zafer ilan etmesi için kâfi olmadığını bildirdi. Odak noktanın enflasyonu maksat düzeye düşürmek olduğunu yineleyen Barkin, enflasyonun “inatçı” olduğunu gördüğünü aktardı.

Şükran Günü hasebiyle dünya genelinde varlık fiyatlarında oynaklık hudutlu kaldı. Bununla birlikte, ABD’de bu hafta Efsane Cuma ile başlayacak alışveriş döneminde talebin ne derece güçlü olacağı yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.

Diğer taraftan Orta Doğu’da İsrail ve Hamas ortasındaki gelişmeler de piyasalarda geçen hafta ana etken oldu. Orta Doğu’dan gelen haber akışı varlık fiyatlarını olumlu etkilemeyi sürdürürken, Hamas ve İsrail ortasındaki mutabakatla Gazze’ye atakları 4 günlüğüne durduracak, esir takası ve insani yardıma imkan sağlayacak insani orta başladı.

Tahvil ihraçları tahvil faizlerinde oynaklığı artırırken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,36 ile 22 Eylül’den bu yana en düşük düzeyini görmesi sonrası haftalık bazda 4 baz puan artarak yüzde 4,47’de dengelendi.

Emtia tarafında ise Hamas ve İsrail ortasındaki muahedenin uzatılıp uzatılmayacağına ait belirsizliklerin bilhassa petrol fiyatları üzerinde tesirli olması beklenirken, Brent petrolün varil fiyatında tatil tesiriyle oynaklığın azalması dikkati çekiyor.

Brent petrol haftayı yüzde 0,6 artışla 80,9 dolardan tamamladı.

Amerikan Petrol Enstitüsü’nün, ülkede ham petrol stoklarının 1 milyon 467 bin varillik beklentilerin epeyce üzerinde 9 milyon 47 bin varil arttığını açıklaması talebin gerilediği öngörülerini destekledi.

Analistler, Brent petrolün haftayı yükselişle tamamlamasına rağmen talep tasalarının devam ettiğini lisana getirdi.

Altının onsu ise haftayı yüzde 1,3 artışla 2.003,64 dolardan tamamladı.

Dolar endeksi dün 103,2 ile 31 Ağustos’tan bu yana en düşük seviyeyi test etmesinin akabinde haftayı yüzde 0,4 azalışla 103,4 düzeyinden tamamladı.

New York borsasında geçen hafta Fed şahin adımlarının sonuna geldiğine yönelik beklentilerle yükseliş eğilimi hakimdi.

Makroekonomik data tarafında ise ABD’de ikinci el konut satışları ekimde yüzde 4,1 azalarak Ağustos 2010’dan bu vakte kadarki en düşük düzeyine geriledi.

ABD’de sağlam mal siparişleri ekimde aylık bazda yüzde 5,4 ile piyasa beklentilerinden fazla düştü. Ülkede birinci sefer işsizlik maaşı müracaatında bulunanların sayısı da 18 Kasım ile biten haftada evvelki haftaya kıyasla 24 bin kişi azalarak 209 bine geriledi ve piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici itimat endeksi ise kasımda üst istikametli revize edilerek 61,3 olurken, tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi kasımda yüzde 4,2’den yüzde 4,5’e çıkarak nisandan bu yana en yüksek düzeyine ulaştı. Uzun vadeli enflasyon beklentileri ise yüzde 3’ten yüzde 3,2’ye yükseldi.

ABD’de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), kasımda aylık 0,6 puan azalışla 49,4’e düşerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Bu devirde 3 ayın en düşük düzeyine gerileyen endeks, imalat kesimindeki daralmaya işaret etti.

Ülkede hizmet bölümü PMI ise kasımda geçen aya nazaran 0,2 puan artışla 50,8 pahasına yükseldi. Dört ayın en yüksek düzeyine çıkan endeks, piyasa beklentilerinin üstünde gerçekleşti.

Kaliforniya merkezli çip üreticisi Nvidia, 29 Ekim’de sona eren 3 aylık periyotta elde ettiği 18,12 milyar dolar gelirle piyasa beklentilerini geride bıraktı.

Elektronik eşyalar satan perakende zinciri Best Buy’ın da satışların bu yıl yüzde 6 ile yüzde 7,5 ortasında azalacağı varsayımında bulundu.

ABD’de Şükran Günü tatilini hafta sonu ile birleştiren çalışanlar nedeniyle piyasalarda hacim daha düşük olurken New York borsasında cuma günü yarım gün süreç yapıldı.

Söz konusu gelişmelerle geçen hafta, New York borsasında haftayı Nasdaq endeksi yüzde 0,79, S&P 500 endeksi yüzde 0,95, Dow Jones endeksi ise yüzde 1,27 yükselişle tamamladı.

27 Kasım ile başlayan haftada pazartesi yeni konut satışları, Dallas Fed İmalat Aktivite Endeksi, salı tüketici inanç endeksi, Richmond Fed Sanayi Endeksi, çarşamba büyüme, toptan stoklar, perşembe şahsî gelir ve harcamalar, haftalık işsizlik maaşı müracaatları, bekleyen konut satışları, cuma imalat sanayi PMI takip edilecek

Avrupa borsalarında, geçen hafta karışık bir seyir öne çıkarken, Avrupa’nın en büyük ticari ortaklarından Çin’deki gelişmeler varlık fiyatlarını olumsuz etkilemeyi sürdürdü. Öte yandan Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) uzun bir müddet siyaset faizlerini bu düzeylerde tutacağına yönelik beklentilerin güçlenmesi bölgede yavaşlayan ekonomik aktiviteye yönelik kaygıları beslemeye devam etti.

ECB ekim ayı para siyaseti toplantı tutanakları, ECB İdare Kurulu üyelerinin ekonomik büyüme konusunda daha kaygılı olduğunu ortaya koydu.

Konsey üyelerinin değerlendirmelerinin yer aldığı tutanaklar, üyelerin, daha fazla sıkılaştırma ana senaryoları olmasa bile, daha fazla faiz artırımının masada tutulması gerektiğinde ısrar ettiğini gösterdi.

ECB üyeleri para siyasetine ait kelamla yönlendirmelerine devam ederken, ECB üyesi Joachim Nagel ECB’nin siyaset faizlerinin tepe noktasına çok yakın olduğunu tabir etti.

ECB üyesi Francois Villeroy de Galhau, bankanın siyaset faizlerinin birkaç çeyrek bu düzeylerde tutabileceğini ve yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını periyodunda alınan varlıkların beklenenden daha evvel elinden çıkarmaya başlayabileceğini bildirdi.

Öte yandan bölgede açıklanan imalat sanayi ve hizmet dalı PMI bilgileri bölge genelinde ekonomik aktivite yavaşlamaya devam etse de yavaşlama suratının azaldığını gösterdi.

Avro Bölgesi’nde hizmet bölümü PMI 48,2, imalat sanayi PMI 43,8 bileşik PMI da 47,1 ile 50 düzeyinin altında gerçekleşti.

Almanya, tüm bakanlıkların ek harcama taahhütlerini süreksiz olarak dondurdu.

Bu ortada, Almanya’nın iktisat ve niyet kuruluşlarından İktisat Araştırma Enstitüsü’nün (Ifo) Alman iş dünyası kasım anketine nazaran, ülkede şirketlerin yüzde 6,8’i iktisattaki zayıflık nedeniyle varlıklarını tehdit altında görüyor.

Almanya iktisadı, yılın 3. çeyreğinde bir evvelki çeyreğe kıyasla yüzde 0,1, geçen yılın birebir çeyreğine nazaran ise yüzde 0,4 küçüldü.

Diğer taraftan İngiltere’nin enflasyonla çabaya birinci başlayan bankalardan olmasına rağmen bankanın siyaset faizlerini başka kıymetli merkez bankalarından daha uzun mühlet yüksek düzeylerde tutması gerekebileceğinden kaygı ediliyor.

Söz konusu gelişmelerle geçen hafta Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,67, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,85, kıymet kazanırken, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,74 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,15 paha kaybetti.

Gelecek hafta çarşamba Avro Bölgesinde tüketici itimat endeksi ve ekonomik inanç endeksi, Almanya’da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), perşembe Avro Bölgesi’nde TÜFE ve işsizlik oranı, Almanya’da işsizlik oranı, cuma Avro Bölgesi’nde, Almanya’da ve İngiltere’de imalat sanayi PMI açıklanacak.

ÇİN HARİÇ POZİTİF

Asya borsalarında Çin hariç alış yüklü bir seyir izlenirken, Çin’de gayrimenkul dalına ait açıklanan “beyaz liste” pay bazlı oynaklıkların artmasına neden oldu.

Analistler, Çin hükümetinin bahsin tahliline yönelik adımlar atmasının piyasalarda olumlu karşılandığını kaydetti.

Öte yandan, Çin Merkez Bankası (PBoC) pariteyi yuanı destekleyici biçimde açıklamaya devam ederken, dolar/yuan paritesi 7,0627 ile 2 Haziran’dan bu yana en düşük seviyeyi test etti.

Çin’de hükümetin bilhassa gayrimenkul dalındaki zahmetli şirketleri destekleyebileceğini gösteren adımlar da risk algısının azalmasına yardımcı olmadı.

Öte yandan, Japonya’da açıklanan enflasyon bilgileri Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) olağanlaşma takvimini biraz daha öteleyebileceği mümkünlüğünü ortaya koyarken, ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 3,3 artışla beklentilerin gerisinde kaldı.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,44 bedel kaybederken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,08, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,60, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,12 kıymet kazandı.

Gelecek hafta perşembe Japonya’da perakende satışlar, sanayi üretimi, Çin’de imalat sanayi ve hizmet dalı PMI, cuma Japonya’da işsizlik oranı takip edilecek.

– Yurt içinde gözler büyüme verisinde olacak

Yurt içinde geçen hafta Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi yüzde 1,36 paha kazanarak 7.959,95 puandan tamamladı.

Dolar/TL, haftayı bir evvelki kapanışın yüzde 0,62 üzerinde 28,8663’ten tamamladı.

Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) ise 336 baz puanla yaklaşık son 3 yılın en düşük düzeyini test etti.

Bu ortada geçen hafta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) siyaset faizini 500 baz puan artırarak yüzde 40’a çıkardı.

TCMB’den yapılan açıklamada, Kurul’un, dezenflasyonun tesisi için gerekli nakdî sıkılık seviyesine değerli ölçüde yaklaşıldığını değerlendirdiği kaydedilerek, nakdî sıkılaştırma suratının yavaşlatılacağı ve sıkılaştırma adımlarının kısa bir vakit diliminde tamamlanacağı bildirildi.

Öte yandan, TCMB’den yapılan öbür duyurularda, kredi kartı azami faiz oranları ve üye iş yeri komite oranlarında yıl sonuna kadar değişim gerçekleşmeyeceği ve ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredilerinde toplam faiz maliyetine üst hudut getirildiği aktarıldı.

TCMB’nin toplam rezervleri ise 17 Kasım haftasında bir evvelki haftaya nazaran 5 milyar 854 milyon dolar artışla 134 milyar 468 milyon dolara çıkarak son 9 yılın en yüksek düzeyine ulaştı.

Gelecek hafta çarşamba ekonomik inanç endeksi, dış ticaret istikrarı, perşembe büyüme, cuma imalat sanayi PMI takip edilecek.

AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, Gayrisafi Yurt içi Hasılanın (GSYH) 2023 yılının 3. çeyreğinde yıllık yüzde 5,19 arttığını öngörüyor. Ekonomistlerin 2023 yıl sonuna ait büyüme beklentilerinin ortalaması ise yüzde 4,31 seviyesinde gerçekleşti. (AA)