Emekli Tümamiral Cihat Yaycı, ABD’nin uçak satarken ‘şart’ koyduğu savlarını kıymetlendirdi…

Türkiye’nin F-35 programına dahil olmasının temel nedenleri ortasında mevcut F-16 uçaklarının modernizasyonuna gereksinim duyması, yeni jenerasyon bir savaş uçağına sahip olmak istemesi, F-35 programına katılarak savunma sanayi alanında teknoloji transferi imkanı elde etmekti.

DENGELER DEĞİŞİYOR

Türkiye-ABD bağlantıları bilhassa 2013’ten sonra negatif bir eğimde seyretmeye başladı. Bu hava 15 Temmuz 2016’daki FETÖ’nün hain darbe teşebbüsünden nedeniyle yeterlice arttı. Türkiye-Rusya alakaları de yakınlaşmaya başladı. Böylesi bir ortamda Türkiye’nin 21 Eylül 2017’de Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almak için 2.5 milyar dolarlık muahede imzalaması ABD için işin tuzu biberi oldu.

ABD, bu atağın NATO ittifakına ziyan vereceği, NATO güvenliğini riske sokacağı, teknolojik data toplama nedeniyle F-35’lerin güvenliğini tehlikeye atacağı gerekçesiyle Türkiye’ye S-400 alımından vazgeçmesi için baskı yaptı.

ABD idaresi, daha fazla Türkiye aleyhtarı siyasetler izlemeye ve Türkiye’ye baskılar yapmaya başladı. Tüm bu baskılara karşın Türkiye, 12 Temmuz 2019’da birinci parti S-400’leri Rusya’dan teslim alınca ABD de Türkiye’yi F-35 programından resmen çıkarma sürecini başlattı.17 Temmuz 2019 tarihinde ise Türkiye’nin F-35 Müşterek Akın Uçağı programından çıkarıldığı duyuruldu.

GERGİNLİK ARTARAK SÜRDÜ

2020 yılının Kasım ayında yapılan ABD Başkanlık seçiminde Trump seçimi kaybetti ve yerine 46 yıllık senatörlük hayatı boyunca Yunan ve Rum taraftarı olmakla ünlü Joe Biden Lider seçildi.

Aralık 2020’de ABD, Rusya’dan S-400 sistemlerinin alımı nedeniyle Türkiye’ye “ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Çaba Yasası- CAATSA” kapsamında kimi yaptırımlar uygulama kararı aldı. Sonrasında bu yaptırımlar daha da genişletildi. İşin enteresan tarafı, CAATSA, 2017’de ABD Kongresi tarafından onaylanmış ve bu yasa çerçevesinde Rusya, İran, Çin ve Kuzey Kore’ye yaptırımlar uygulanmıştı. Yani NATO üyesi Türkiye; ABD tarafından hasım olarak nitelendirildi, Rusya, Çin, İran ve Kuzey Kore ile birebir kefeye koydu.

ABD yalnızca Türkiye’yi F-35 programından çıkarmakla kalmadı, parasının değerli kısmı ödenmiş, hatta pilotları eğitim almış, Türkiye’ye ilişkin olan dört adet F-35’i öteki ülkelere sattı. Halbuki Türkiye’nin F-35 programı için yaklaşık 1.4 milyar ABD doları fiyatında ödeme gerçekleştirdiği, direkt ve dolaylı olarak toplamda ise 4.5 milyar dolardan fazla bir ziyana uğradığı söylenenler ortasında. İşte F-35 maceramızın hikayesi özetle budur.

Tümamiral Cihat Yaycı

F-16 İLE F-35 ORTASINDA NE FARK VAR?

Türk Denizcilik ve Küresel Stratejiler Merkezi Lideri emekli Tümamiral Doç. Dr. Cihat Yaycı, gelişmeleri yakından izleyen bir isim. Daha evvel Deniz Kuvvetlere Komutanlığı Kurmay Başkanlığı vazifesinde bulunmuştu. Cihat Yaycı, SÖZCÜ’nün sorularını şöyle yanıtlandırdı:

*F-16 ve F-35, her ikisi de ABD tarafından geliştirilmiş ve dünya çapında birçok hava kuvveti tarafından kullanılan ikonik lakin farklı jenerasyon avcı savaş uçaklarıdır. F-16’ların dizaynları 1970’lerde, F-35’lerin ise 2000’lerde başladı. Çok rollü bir savaş uçağı olarak tasarlanan F-35’lerin hava-hava ve hava-yer vazifelerini F-16’dan daha yüksek bir kabiliyetle yerine getirebileceği belirtiliyor.

*Ayrıca F-35’in elektronik harp ve keşif kabiliyetleri de F-16’dan daha gelişmiş, menzilli ve hızı de daha fazla. F-35, düşük radar kesit alanına (RCS) sahip olacak halde tasarlanmış, yani yeri düşman radarları tarafından tespit edilmesi daha sıkıntı. F-35, F-16’dan yaklaşık 4 kat daha değerli bir uçak. F-35A’nın ünite fiyatı yaklaşık 89 milyon dolar iken, F-16’nın ünite fiyatı 50-60 milyon dolar civarında.

*Özetle, F-35, beşinci kuşak bir savaş uçağı olarak daha gelişmiş teknolojilere, çok taraflı vazife yeteneklerine sahip. F-16 ise dördüncü kuşak bir savaş uçağı olarak maliyet-etkinlik, üstün hareket kabiliyeti ve kanıtlanmış savaş geçmişi ile ön plana çıkıyor.

*Her iki uçak da kendi kuşaklarının ve tasarım ideolojilerinin öne çıkan örnekleri olarak kabul ediliyor, belli roller ve senaryolar için uygunlukları farklılık gösteriyor.

TÜRKİYE’NİN F-16 TALEBİ NASIL BAŞLADI?

*Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasının akabinde 2021 yılında Türkiye, NATO’nun güneydoğu kanadını da koruyan hava kuvvetlerinin zafiyete uğramaması için ABD’den yeni jenerasyon F-16 savaş uçakları istedi. Bu müracaat kapsamında Türkiye, ABD’den 40 adet Blok 70 F-16 almak istediğini, mevcut filolarında yer alan savaş uçaklarını modernize etmek için de 80 adet kit almak istediğini ABD’ye bildirdi.

TÜRKİYE’YE ABD’NİN ŞARTI OLDU MU?

*Yunan ve Rum lobileri Türkiye’nin bu talebinin akabinde süratle karşı propaganda ve engelleme eforlarına girişti. 11 Temmuz 2022 tarihinde Yunan ve Ermeni lobisi destekçisi Kongre üyeleri tarafından sunulan Türkiye’ye yönelik F-16 transferini bloke edilmesini öngören kanun tasarısı Temsilciler Meclisi’nden geçti.

*Yunan asıllı Temsilciler Meclisi Üyesi Chris Pappas’ın sunduğu bu yasa tasarısına nazaran; ABD Lideri, kelam konusu F-16 ve modernizasyon kitlerinin satışını Türkiye, Yunanistan’ın hava alanını ihlal etmeme ve ABD’nin ulusal çıkarlarına uygun olduğuna dair bir garanti sunmadıkça gerçekleştiremez.

*Soruyorum size, o vakit bu F-16’ları almamızın ne manası olur? Bu süreç içerisinde memleketler arası basında da ağır formda Türkiye’ye F-16’ların verilmemesi, verilirse de ‘Yunanistan kelamda güvenlik kaygıları karşılanacak’ biçimde verilmesi için kampanya yürütüldü.

TÜRKİYE’YE KİMLER NASIL TUTUM ALDI?

*Öyle ki bu kampanyalara Türkiye düşmanı tüm çevreler dahil oldu. Hatta ‘Kürdistan’ın Amerikalı Dostları’ isimli bölücü örgüt destekçisi ABD lobisi de kara propaganda faaliyeti yürüttü.

*ABD’deki Ermeni Ulusal Komitesi ‘ANCA’ ise ABD’deki 7 büyük lobiyi ‘Türkiye’ye F-16 satışına karşı’ örgütledi, bu faaliyete hem maddi hem de propaganda olarak büyük takviyede bulundu. Yaptığı yolsuzluklar ve karanlık ilgilerle gündeme gelen ABD Senatosu Dış Bağlar Komitesi Üyesi (Rum ve Yunan taraftarı olmakla tanınan) Bob Menendez de Türkiye tersi kampanyaların baş aktörü olarak yer aldı, Türkiye’nin F-16 satın almasına karşı çıktı.

*Yunan, Rum, Ermeni ve bölücü lobiler yetmezmiş üzere, Hindu Amerikan Vakfı da ‘Türkiye’nin Pakistan ile uygun ilişkilerini’ münasebet göstererek ‘Türkiye ve Pakistan’ı büyük endişe’ olarak niteledi, Türkiye’nin F-16’lara sahip olmasına karşı çıktı.

*Yürütülen Türkiye tersi bu kampanyaya ABD medyası da takviye verdi. F-35 kampanyasından çıkarılan Türkiye’ye F-16’ların da verilmemesi gerektiğini vurgulayan haber ve yorumlar yer aldı. ABD’deki Yunan, Rum, Ermeni, Bölücü, Hint, Fransız ve İsrail Lobileri eliyle bu kampanya ağırlaştırıldı ve öbür ülkelere de sıçratıldı.

Özellikle İsveç ve Finlandiya’nın 2022’de başlayan NATO üyeliği sürecinde bu devletlerin teröre verdiği takviyesi münasebet gösteren Türkiye, bu devletlerin NATO üyesi olabilmeleri için PKK ve FETÖ başta olmak üzere terör örgütlerine verdikleri takviyeye son vermelerini ve bir kadro teröristlerin iadesini talep etti. Türkiye’nin bu hali, Türkiye aleyhtarı olan bu bölümü hiddetlendirdi, F-16 transferi konusundaki kampanyalarını daha da şiddetlendirdi.

TÜRKİYE’YE F-16 VERİLMESİ NASIL ONAYLANDI?

*Türkiye’ye F-16 verilmesi onayının Türkiye’nin Finlandiya ve İsveç’in NATO üyeliklerine olur vermesi ile yakından ilintilidir. TBMM, 31 Mart 2023 tarihinde Finlandiya’nın NATO’ya iştiraki ile ilgili yasa tasarısını 276 oyla kabul etti. 23 Ocak 2024’de de TBMM’de yapılan oylamada 287 oyla İsveç’in NATO üyeliği kabul edildi.

Hemen ertesinde de ABD Dışişleri Bakanlığı, 27 Ocak 2024 tarihinde Türkiye’ye 40 adet F-16 savaş uçağı ve modernizasyon kiti, Yunanistan’a ise 40 adet F-35 savaş uçağı ve ekipmanlarının satışını onaylayan resmi tebligatları Kongreye gönderdi. Türkiye’nin 23 milyar dolarlık F-16 savaş uçağı verilmesini içeren bu onay dokümanında,

-40 adet yeni F-16 Blok 70 savaş uçağı.

-Mevcut uçaklar için 79 adet F-16 Blok 70 modernizasyon kiti.

-48 adet F110-GE-129D motoru.

-149 adet AN/APG-83 AESA radarı yer aldı.

*Biz milletçe F-16 alacağız diye sevinirken, birebir anda Yunanistan’a ise 40 adet F-35 savaş uçağı ve ekipmanlarının satışını onaylayan resmi tebligatlarının da Kongreye gönderildiğini öğrendik. Şoke olduk. Daha şoku atlatmaya çalışırken, ABD ordusunun envanterinden Yunanistan’a hibe edileceği Kongreye bildirilen bir sürü başka askeri araç ve ekipmanların da olduğunu öğrendik…

*Bunlar ortasında, 2 adet C130H askeri nakliye uçağı, P-3 deniz karakol uçakları için 10 motor, 60 adet Bradley tipi zırhlı muharebe aracı da bulunuyor. Hem de ücretsiz. Bunlar da yetmezmiş üzere Blinken ABD donanmasından muhtaçlık fazlası 4 LCS sınıfı savaş gemisinin Yunanistan’a verilebilmesi için de Kongreye bildirimde bulunacaklarını, 2025’te satışı mümkün olacak MRAP cinsi askeri arazi araçlarında Yunanistan’a öncelik tanıyacaklarını, KC-135 tanker uçakları için de muhtaçlıklarını değerlendirmeye alacaklarını söyledi. Blinken, ayrıyeten ABD Savunma Bakanlığının Yunanistan’ın satın alabilmesi için C-130H tipi askeri nakliye uçağına ilaveten C-130J modeli için de fiyat ve adet çalışması yaptığını belirtti.

*Bu ortada Yunanistan Başbakanı ve Savunma Bakanı aldıkları bu büyük askeri hibe yardımla ilgili’ ‘Caydırıcılığımız arttı’ diye demeçler veriyor. ABD’nin Yunanistan ve Türkiye’ye askeri yardımlarında evvelce 7/10 oranı vardı. Artık ise bu oran 7/0 oldu!

*ABD resmen Türkiye’ye ambargo uygulamakla kalmıyor, Yunanistan’ı silahlandırıyor . NATO Antlaşmasının bilhassa 2. ve devamında 3. hususu üye devletlerin birbirine bırakınız ambargo uygulamayı, birbirine ekonomik ve savunma yapılarını güçlendirmede dayanak olmasını karara bağlamışken, bugün Türkiye’ye 8 NATO üyesi devlet şu yahut bu halde ambargo uygulamaktadır. Bu resmen İttifak kaide ve yükümlülüklerinin ihlalidir.

BU KOŞULLAR KONULMUŞSA TÜRKİYE NE YAPMALI?

*Umarım F-16 satışı için önümüze ‘Bunları İsimler Denizinde bizim istediğimiz biçimde kullanacaksınız, Suriye’de YPG’ye karşı kullanmayacaksınız gibi’ koşullar konulmamıştır.

*Ancak Türkiye’ye bu bahiste kural koşan yasa tasarıları ve yürütülen kampanyalar beni endişelendiriyor. Örneğin son olarak 30 Ocak 2024’te Yunanistan’ın en yüksek tirajlı Kathimerini gazetesi; ‘Türkiye’nin ABD’den satın aldığı F-16 savaş uçaklarına Yunan adaları üzerindeki uçuşlarda değil, sadece NATO ittifakı maksatları doğrultusunda kullanabileceği kaidesi getirildiğini’ ileri sürdü.

* Bu problemin 2021 yılından bu yana gündeme getirilen; Türkiye’ye F-16 satılmaması, şayet satılırsa da ‘Yunanistan güvenlik öncelikleri ve ABD çıkarları dahilinde kullanılacağı’ koşulu ile bir alakası var mıdır? İnsanın aklına ister istemez şu sorular da geliyor:

1-Türkiye şayet bu F-16’ları; Yunanistan’ın 10 mil hava alanı ve karasuyunu kabul ederek Adalar Denizi’nde kullanmayacaksa,

2-ABD ve NATO’nun çıkarları öne sürülerek; Suriye, Irak ve terör bölgelerinde PKK/YPG’ye karşı kullanmayacaksa,

3-Ya da tekrar ABD ve NATO’nun çıkarları öne sürülerek, İran’a karşı vs. öteki maksatlarla kullanılacaksa,

4-Türkiye’nin bu F-16’ları almasının rastgele bir manası yoktur.

Zira F-16’lara Adalar Denizi ve Doğu Akdeniz’deki haklarımızı korumak, Yunan tezlerini ve taleplerimi kabul etmemek ve teröristle uğraş için muhtaçlık duymuyorduk. Bunlardan vazgeçtiysek, F-16’ya aslında muhtaçlığımız kalmamış demektir.

Ancak bu talep ve koşulları hiçbir Türk Hükümetinin kabul etmeyeceğine inanıyor ve kalbimi ferah tutuyorum.

BU DURUMDA TÜRKİYE NE YAPMALI?

*Bir sefer halkımız son derece müsterih olmalıdır. Türk Silahlı Kuvvetleri yaşayan ve daima savaşan dünyanın en çevik ve kuvvetli ordusudur. Savunma kapasitesi Yunanistan Silahlı Kuvvetlerinden her boyutta çok üstündür. TSK ile dalaşacak yürek ve düzeyde bir çılgının etrafımızda olduğunu hiç sanmıyorum.

*F-35 uçaklar (bir ekip şikayetler olsa da) elbette yüksek kabiliyete ve güç çarpanı özelliğine sahip uçaklardır. Lakin bu uçaklar tek başına üstünlük sağlamaz. Unutulmamalıdır ki geçmişten günümüze askeri stratejiler içerisinde ve muharebe deneyimlerinde savaş uçaklarının tek başına oyun değiştirici olmadıkları tekraren kanıtlanmış bir olgudur. Kaldı ki Yunan Ordusu da güçlü bir askeri bütünlük ve entegrasyon oluşturarak Türkiye’ye karşı üstünlük oluşturacak yeteneklere sahip değildir. Güçlü bir donanmanız ve kara kuvvetleriniz yoksa hava kuvvetlerini tek başına bir üstünlük ve oyun değiştiricilik meydana getirmesi mümkün değildir.

*Türkiye’nin odaklanması gereken yerli uçağımızı yapana kadar uçak satın almanın yanı sıra hatta daha çok hava savunma sistemlerine sahip olmak ve kuvvetlendirmek olmalıdır. Zira nihayetinde Türkiye, son yıllarda artan bir hava tehdidi ile karşı karşıyadır. Bilhassa Yunanistan’ın saldırgan siyasetleri ve doğu/güney hudutlarımız ötesindeki gelişmeler Türkiye için kıymetli bir tehdit oluşturuyor.

*Bu tehditleri ihmal etmeden ve küçümsemeden Türkiye’nin kendi hava savunma sistemlerini geliştirmesi ve güçlendirmesi gerekmektedir. Türkiye, SİPER üzere yerli ve ulusal hava savunma sistemleri geliştirmeye yatırım yapıyor. Hava savunma sistemlerine öncelik vermemiz ulusal güvenlik ve savunma stratejileri açısından kıymetli bir adımdır ve olmak zorundadır.

*Bu ortada Kaan savaş uçağı uçuşa hazır hale geldiğini gören ABD’nin, ‘F-35 programına geri dönebilirsiniz iletisi veriyor. Bunun Türkiye’deki savunma endüstrini baltalamak için tipik bir ABD davranışıdır. Son kelam olarak; Allah Türk Silahlı Kuvvetlerini sürekli güçlü ve muzaffer kılsın, askerimizin ayağına taş değdirmesin.

ABD’YE ŞU SORULARIM VAR

1- Ne oldu 7 Aralık 2023 Atina Bildirgesi ile mutabakata varıldığı söylenen ‘Birbirileri aleyhine konuşmama, tahrik ve tehdit etmeme’ kuralına?

2. Hani dost olmuştuk?

3. Hani Yunanistan ile yeni bir sayfa açılmıştı?

4. ABD’den F-16 aldık diye sevinirken, birebir gün ABD’nin Yunanistan’a F-35 verilmesi onayı bir yana, ABD’nin Yunanistan’a milyarlarca dolarlık askeri hibe onayını vermesine ne reaksiyon verdik?

5. Yunanistan Başbakanı ve Savunma Bakanı aldıkları bu büyük askeri hibe yardımla ilgili “caydırıcılığımız arttı” diye demeç verirken, “kime karşı caydırıcılığınız arttı?” diye sorduk mu?

6. F-16 satışı için önümüze F-16’ların kullanımı için rastgele bir koşul konuldu mu?